2026 жылы қазақтың көрнекті ақыны, жырау, суырыпсалма айтыс өнерінің дара өкілі Жамбыл Жабаевтың туғанына 180 жыл толып отыр. Бұл айтулы дата – ұлт руханиятының көрнекті тұлғасының өмірі мен шығармашылық мұрасын дәріптеп, оның әдеби-мәдени мұрасын кейінгі ұрпаққа кеңінен насихаттауға бағытталған маңызды мерейтойлардың бірі.
Жамбыл Жабаев 1846 жылы қазіргі Алматы облысы аумағындағы Жамбыл тауының баурайында дүниеге келген. Жастайынан халық ауыз әдебиетіне, ән мен күй өнеріне ерекше қызығушылық танытып, домбыраны өмірлік серігіне айналдырды. Оның ақындық жолының қалыптасуына қазақ поэзиясының көрнекті өкілі Сүйінбай Аронұлының тәлімі мен батасы зор ықпал етті. Ұстазының өнегесін жалғастырған Жамбыл суырыпсалма ақындық өнердің биік деңгейіне көтеріліп, ел арасындағы айтыстарда тапқырлығымен, шешендігімен және көркем сөзге бай тілімен кеңінен танылды.
Ақын шығармашылығының өзегін халық тағдыры, елдің бірлігі, әділдік, ерлік, адамгершілік және туған жерге деген сүйіспеншілік тақырыптары құрайды. Ол өмір сүрген дәуірдің тарихи оқиғаларын жырға қосып, қарапайым халықтың тұрмыс-тіршілігін, мұңы мен қуанышын шынайы бейнелей білді. Сондықтан Жамбыл шығармалары қазақ халқының дүниетанымы мен ұлттық болмысын танытатын құнды әдеби мұра саналады.
Ұлы Отан соғысы жылдарында ақынның отаншылдық рухтағы жырлары майдандағы жауынгерлерге де, тылдағы еңбеккерлерге де ерекше жігер берді. Сол кезеңде дүниеге келген «Ленинградтық өренім!» атты өлеңі қоршауда қалған Ленинград қаласының тұрғындарына рухани демеу болып, Кеңес Одағы көлемінде кеңінен танылды. Бұл шығарма Жамбылдың ел тағдырына деген азаматтық жауапкершілігін, халқына деген адалдығы мен сүйіспеншілігін айқын көрсетті.
Бүгінде Жамбыл Жабаевтың әдеби мұрасы өзектілігін жоғалтқан жоқ. Оның шығармалары жас ұрпақты отансүйгіштікке, еңбекқорлыққа, адамгершілікке және ұлттық құндылықтарды құрметтеуге тәрбиелеуде маңызды рөл атқарады. Ақынның туындылары білім беру бағдарламаларына енгізіліп, ғылыми тұрғыдан жан-жақты зерттеліп келеді.
Жамбыл Жабаевтың 180 жылдық мерейтойы – ұлы ақынның бай мұрасын кеңінен насихаттауға, оның шығармашылығын жаңа қырынан танытуға және ұлттық руханиятты дамытуға бағытталған маңызды тарихи оқиға. Жыраудың өнегелі өмірі мен өлмес жырлары қазақ әдебиетінің алтын қорындағы асыл мұра ретінде ұлт руханиятын байыта бермек. Оның есімі мен шығармашылық мұрасы келешек ұрпаққа рухани құндылық ретінде қызмет етіп, халқымыздың мәдени қазынасының ажырамас бөлігі болып қала береді.