Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен қолға алынған «Әділетті Қазақстан» тұжырымдамасы бүгінде еліміздің барлық өңірлерінде, әсіресе халық тығыз қоныстанған Түркістан облысында жаңа қарқынмен жүзеге асырылуда. Бұл реформалар тек басқару жүйесін ғана емес, әрбір азаматтың өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған түбегейлі жаңғыру үдерісі болып табылады.
1. Саяси реформалар: Халық үніне құлақ асатын мемлекет
Түркістан облысында саяси реформалардың басты көрінісі — азаматтардың мемлекеттік басқару ісіне тікелей қатысу мүмкіндігінің артуы.
- Аралас сайлау жүйесі: 2023 жылғы мәслихат сайлауында қолданылған жаңа жүйе өңірдегі саяси мәдениетті жаңа деңгейге көтерді. Мажоритарлық жүйе бойынша өз-өзін ұсынған кандидаттар мен партиялық тізімдер арасындағы бәсекелестік нағыз демократиялық мектепке айналды.
- Қоғамдық кеңестердің ықпалы: Облыстағы қоғамдық кеңестер бюджетті бөлу және стратегиялық жобаларды бекіту кезінде негізгі бақылаушы органға айналды. Енді мемлекеттік органдардың кез келген маңызды шешімі қоғам өкілдерінің сараптамасынан өтпей қабылданбайды. Бұл жемқорлық тәуекелдерін азайтуға және бюджет қаражатының ашық жұмсалуына септігін тигізуде.
2. Экономикалық әділеттілік: Кәсіпкерлік пен «Ауыл аманаты»
Әділетті Қазақстанның экономикалық негізі — ресурстарды тең бөлу және кәсіп иелеріне кедергісіз жағдай жасау. Түркістан облысы — аграрлық және кәсіпкерлік аймақ, сондықтан мұндағы реформалардың бағыты да ерекше.
- Инфрақұрылымдық серпіліс: «Ауыл – Ел бесігі» бағдарламасы аясында 2024–2026 жылдары облыстағы көптеген елді мекендерді толықтай сапалы ауыз сумен, табиғи газбен және жаңартылған электр желілерімен қамту жұмыстары жүргізілуде. Салынған әрбір шақырым жол мен әрбір көше шамы — әлеуметтік әділеттіліктің нақты көрінісі.
- Шағын және орта бизнесті ынталандыру: «Бизнеске арналған үкімет» платформасы аясында жеңілдетілген несиелер мен субсидиялар берудің ашық жүйесі енгізілді. Әсіресе, «Ауыл аманаты» жобасы Түркістан шаруалары үшін таптырмас мүмкіндік болды: жеке қосалқы шаруашылықтарды дамытуға берілген несиелер мыңдаған отбасының табысын арттырды.
«AMANAT» партиясының қолдауымен жүзеге асып жатқан «Ауыл аманаты» бағдарламасы ауылдық жерлерде өндірісті жандандырып, жергілікті тұрғындарды тұрақты табыспен қамтуға мүмкіндік беріп отыр. Түркістан облысының Қазығұрт ауданы Қызылқия ауылдық округінің тұрғыны Әбдіманап Бекмұрзаев мемлекеттік қолдауды тиімді пайдалана отырып, бағдарлама аясында берілген 2,5 пайыздық жеңілдетілген несиеге көлемі 0,15 гектарды құрайтын заманауи жылыжай кешенін тұрғызды. Қазіргі таңда шаруа қожалығы агротехнологияның озық әдістерін қолдана отырып, жылына 10 тоннаға жуық экологиялық таза қызанақ жинайды. Жоба тек өнім өндірумен ғана шектелмей, ауылдағы жұмыссыздық мәселесін шешуге де септігін тигізіп отыр. Бүгінде жылыжайда 5 жергілікті тұрғын тұрақты жұмыс істеп, орташа жалақысы 150-180 мың теңге аралығында, бұл ауыл тұрғындары үшін лайықты табыс көзі болып табылады.
3. Адам капиталы: Білім беру мен медицинаның қолжетімділігі
Әділетті қоғамның басты құндылығы — адам. Түркістан облысында білім беру мен денсаулық сақтау саласындағы теңсіздікті жою бойынша кешенді жұмыс жүруде.
- Білім беру: Өңірдегі үш ауысымды мектептер мен апатты жағдайдағы ғимараттар мәселесін шешу үшін заманауи стандарттарға сай білім беру орындары салынуда. Бұл мектептер қала мен ауыл балаларының арасындағы білім сапасының алшақтығын жоюға бағытталған.
- Ауылдық медицина: Заманауи құрылғылармен жабдықталған жылжымалы медициналық кешендер бүгінде ең қиыр шеттегі ауылдарға дейін барып, халықты тегін тексеруден өткізуде.
4. Құқық үстемдігі және жергілікті басқару
Құқықтық реформалар — Әділетті Қазақстанның кепілі. Түркістан облысында құқық қорғау органдарының сервистік модельге көшуі азаматтардың қауіпсіздік сезімін күшейтті.
- Ауыл әкімдерінің сайлауы: Бұл реформа жергілікті басқару жүйесін түбегейлі өзгертті. Сайланған әкімдер енді жоғары жаққа емес, өзін сайлаған халыққа есеп береді. Бұл жергілікті бюджетті халықтың мұқтажына қарай бағыттауға мәжбүрлейді.
- Сот жүйесіндегі ашықтық: Әкімшілік сот төрелігінің енгізілуі азаматтарға мемлекеттік органдармен дауласу кезінде өз құқығын қорғауға нақты мүмкіндік берді. Түркістан облысында мемлекеттік органдардың шешіміне қарсы берілген арыздардың басым бөлігі азаматтардың пайдасына шешіліп жатыр, бұл — заң үстемдігінің белгісі.
Түркістан облысындағы реформалар — бір күндік науқан емес, бұл — жүйелі мемлекеттік стратегия. «Әділетті Қазақстан» концепциясының сәтті орындалуы халықтың билікке деген сенімін қалпына келтіріп, ел ертеңіне деген нық сенім ұялатты. Бүгінгі Түркістан — тек руханият орталығы ғана емес, сонымен қатар заманауи реформалардың, ашық қоғам мен экономикалық өрлеудің жарқын үлгісі.