«Әділетті Қазақстан» реформасының негізгі бағыттарының бірі – өңірлік экономиканы дамыту, агроөнеркәсіп кешенін жаңғырту және шағын және орта бизнесті қолдау арқылы халықтың әл-ауқатын арттыру. Осы мақсатта еліміздің барлық өңірлерінде инвестициялық жобаларды жүзеге асыруға, өндіріс орындарын көбейтуге және жаңа жұмыс орындарын ашуға басымдық берілуде. Түркістан облысында да бұл бағыттағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасып, ауыл шаруашылығы саласында ауқымды жобалар іске асырылуда.
Солардың бірі – 50 мың бас ірі қара малға арналған заманауи бордақылау кешені. Бұл жоба Түркістан облысының агроөнеркәсіп саласын жаңа деңгейге көтеріп қана қоймай, өңірдегі кәсіпкерлікті дамытуға, шағын және орта бизнес субъектілерінің әлеуетін арттыруға да мүмкіндік беретін маңызды бастамалардың бірі болып отыр. 2026 жылдың шілде айында толық іске қосылуы жоспарланған кешен «Turkestan Agro.kz» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі базасында бой көтеруде.
Аталған жоба – мемлекеттік қолдау мен жеке инвестициялардың тиімді үйлесімінің нақты көрінісі. Кешен құрылысының алғашқы кезеңіне 2,9 миллиард теңге инвестиция тартылған. Сонымен қатар су үнемдеу технологияларын енгізу үшін 1,5 миллиард теңге көлемінде жеңілдетілген несие берілген. Бұл мемлекеттік қолдау шаралары ауыл шаруашылығы саласындағы кәсіпкерлікті дамытуға және ірі өндірістік жобаларды жүзеге асыруға қолайлы жағдай қалыптастыруда.
Бүгінде кешен аумағында 30 мың бас жоғары өнімді ірі қара мал бордақылануда. Алдағы уақытта бұл көрсеткішті 50 мың басқа жеткізу жоспарланып отыр. Мұндай ірі өндірістік қуат өңірдің ет өндірісі көлемін арттырып қана қоймай, жергілікті кәсіпкерлердің де дамуына серпін береді. Себебі кешен айналасында жем-шөп өндіру, логистика, ветеринария, техникамен қамту және қызмет көрсету бағыттарында көптеген шағын және орта бизнес нысандары қалыптасуда.
Кешеннің тағы бір ерекшелігі – халықаралық стандарттарға сай инновациялық технологиялардың енгізілуі. Өндірісте еуропалық және австралиялық тәжірибелер қолданылып, барлық процестер автоматтандырылған. Мұнда «австралиялық тор» қағидаты пайдаланылып, малдың күйзелісін азайту арқылы өнім сапасын арттыру көзделген. Сонымен қатар ветеринарлық бақылау, азықтандыру және санитарлық қауіпсіздік жүйелері толық цифрландырылған.
Инвестор Сырым Ертаевтың бастамасымен жүзеге асып жатқан бұл жоба ғылым мен өндірістің тиімді байланысын көрсетеді. Кәсіпорында халықаралық талаптарға сай биологиялық қауіпсіздік шаралары енгізіліп, сапалы әрі бәсекеге қабілетті өнім өндіруге басымдық берілген. Бұл өз кезегінде Қазақстанның ет өнімдерін шетелдік нарықтарға экспорттау мүмкіндігін кеңейтеді.
Мал шаруашылығын дамытудағы басты бағыттардың бірі – сапалы жем-шөп базасын қалыптастыру. Осы мақсатта 4710 гектар аумақта жаңбырлатып суару жүйелері орнатылған. Бұл технология су ресурстарын үнемдеуге және өнімділікті арттыруға мүмкіндік береді. Қазіргі таңда кешенде тәулігіне 500 тонна жем-шөп дайындалады. Сонымен қатар сағатына 20 тонна өнім шығаратын жем зауыты іске қосылған. Алдағы уақытта жылына 1 миллион тонна өнім өндіретін ірі кәсіпорын салу жоспарланып отыр.
Бұл бастама тек ірі өндіріс қана емес, сонымен бірге ауылдық жерлердегі кәсіпкерлікті дамытуға да жол ашады. Себебі жем-шөп дайындау, тасымалдау, техникалық қызмет көрсету және ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу бағыттарында көптеген қосымша кәсіп көздері пайда болады. Нәтижесінде өңірдегі шағын және орта бизнес субъектілерінің саны артып, ауыл экономикасының дамуына оң әсер етеді.
Жобаның әлеуметтік маңызы да ерекше. Қазіргі таңда кешенде 30-дан астам адам жұмыспен қамтылған. Ал кешен толық іске қосылған кезде 100-ге жуық азамат тұрақты жұмысқа орналасады деп күтілуде. Бұл ауылдық жерлердегі жұмыссыздық деңгейін төмендетуге және тұрғындардың табысын арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар жастардың ауыл шаруашылығы саласындағы заманауи мамандықтарды меңгеруіне жол ашылады.
Экологиялық қауіпсіздік мәселесі де басты назарда. Кәсіпорында өндірістік қалдықтарды қайта өңдеудің заманауи жүйелері енгізіліп, қоршаған ортаға зиян келтірмейтін өндіріс үлгісі қалыптастырылған. Бұл табиғатты қорғау және тұрақты даму қағидаттарына толық сәйкес келеді.
Бүгінде Түркістан облысында өндірілген ет өнімдері Өзбекстан мен Тәжікстан нарығына экспортталуда. Алдағы уақытта экспорт көлемін ұлғайтып, Түркия мен Еуропа елдерінің нарығына шығу жоспарланып отыр. Осы мақсатта кешен аумағында тәулігіне 1500 бас ірі қара мен 5000 бас ұсақ мал союға арналған заманауи ет комбинатын салу көзделген. Мұнда терең өңдеу технологиялары енгізіліп, қосылған құны жоғары дайын өнім өндірілетін болады.
Бұл Қазақстанның агроөнеркәсіп саласындағы экспорттық әлеуетін арттырып қана қоймай, өңірдегі кәсіпкерліктің дамуына да серпін береді. Жалпы алғанда, Түркістан облысында жүзеге асырылып жатқан бұл ірі жоба «Әділетті Қазақстан» реформасының өңірлік даму, инвестиция тарту және шағын және орта бизнесті қолдау бағыттарының нақты нәтижесін көрсететін маңызды бастамалардың бірі болып саналады.