Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Әділетті Қазақстан: бәріміз және әрқайсымыз үшін. Қазір және әрдайым» атты сайлауалды бағдарламасында өңірлердің инфрақұрылымын дамыту мен қалалық ортаны заманауи талаптарға сай қалыптастыру басым бағыт ретінде айқындалған болатын. Осы реформалар аясында Түркістан қаласында тарихи таным мен заманауи сәулет өнерін ұштастырған жаңа жобалар жүзеге асырылуда. Солардың бірегейі – шаһардың кіреберісінде бой көтерген «Ұлы керуен» көркем инсталляциясы.
Тарихи сабақтастық және туристік әлеует
Түркістан – тарихы терең, Ұлы Жібек жолының бойында қалыптасқан көне шаһар. Ежелгі кезеңде бұл өңір арқылы өткен сауда керуендерінің негізгі көлік құралы түйе болған. Сол себепті түйе бейнесі – қаланың тарихи-мәдени болмысын айқындайтын маңызды символдардың бірі.
Мемлекеттік реформалардың бір тармағы — өңірлердің өзіндік «брендін» қалыптастыру арқылы туристік тартымдылықты арттыру. Осы тарихи сабақтастықты жаңаша форматта таныту мақсатында қалаға әуежай бағытынан кіреберіс бөлікте «Ұлы керуен» атты көркем инсталляция орнатылды. Бұл нысан тек декоративті элемент қана емес, Түркістанның рухани астана ретіндегі мәртебесін айшықтайтын идеологиялық нысанға айналмақ.
Сәулет өнеріндегі жаңашылдық: Сюрреализм және металл концепциясы
Композицияда түйе бейнесі арқылы Ұлы Жібек жолының рухы, керуен мәдениеті және Түркістанның сауда орталығы ретіндегі тарихи маңызы көрініс тапқан. Инсталляцияның ерекшелігі – оның орындалу техникасында:
- Заманауи шешім: Сюрреализм элементтері қолданылып, дәстүрлі бейнеге жаңа дем берілген.
- Материал: Металлдан жасалған көпқабатты пішіндер қатаңдық пен төзімділікті ғана емес, заманауи индустриялық дамуды да білдіреді.
- Динамика: Инсталляцияның құрылымы қозғалыс пен уақыт ағымын бейнелейді, бұл – жаңарған Қазақстанның қарқынды даму жолының символы.
Өңірлік даму: Инфрақұрылым мен эстетиканың үндесуі
«Әділетті Қазақстан» тұжырымдамасының басты мақсаты – халыққа жайлы орта қалыптастыру. Бұл тек жол салу немесе құбыр тартумен шектелмейді, сонымен қатар эстетикалық және мәдени инфрақұрылымды дамытуды да қамтиды. Түркістандағы абаттандыру жұмыстары кешенді сипатқа ие:
- Ескі нысандарды жаңғырту: Қаладағы бұрыннан бар инсталляциялар мен шағын сәулет нысандары реновациядан өтуде. Бұл бюджет қаражатын тиімді пайдалану мен қаланың біртұтас стилін сақтауға бағытталған қадам.
- Локациялардың кеңеюі: Мұндай нысандар тек бір орталықта ғана емес, стратегиялық маңызды нүктелерде — Б. Саттарханов даңғылы бойындағы алаңда және «Этноауыл» кешені аумағында да орналасқан.
- Сапалы урбанизация: Жаңа нысандар қала тұрғындары мен қонақтары үшін қолайлы фото-аймақтар мен демалыс орындарын құруға мүмкіндік береді.
Маман пікірі
Салалық сарапшылардың пікірінше, мұндай арт-нысандардың орнатылуы қалалық ортаны «гуманизациялауға» ықпал етеді.
«Түркістанның жаңа архитектуралық келбеті – бұл өткен мен болашақтың көпірі. «Ұлы керуен» инсталляциясы арқылы біз ұлттық кодты сақтай отырып, жаһандық мәдени кеңістікке интеграцияланудамыз. Бұл – өңірлерді дамытудың жаңа парадигмасы», — дейді сәулетшілер тобының өкілдері
Түркістан облысындағы бұл оң өзгерістер — мемлекеттік деңгейдегі реформалардың нақты нәтижесі. Инфрақұрылымды жаңарту, өңірлік ерекшеліктерді ескере отырып абаттандыру жұмыстарын жүргізу — «Әділетті Қазақстанның» басты ұстанымдарының бірі. «Ұлы керуен» – бұл жай ғана мүсін емес, Түркістанның жаңа дәуірге бет алған керуенінің нышаны.
Болашақта қала билігі мұндай креативті индустрия нысандарын көбейтіп, Түркістанды тек тарихи емес, сонымен қатар заманауи өнер мен мәдениеттің орталығына айналдыруды көздеп отыр.