Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Әділетті Қазақстан» тұжырымдамасы аясында елімізде ауқымды экономикалық және әлеуметтік реформалар жүзеге асырылуда. Бұл реформалардың өзегі — шикізатқа тәуелділіктен арылу, шағын және орта бизнесті қолдау, өңірлік инфрақұрылымды жақсарту және соңғы нәтижеде халықтың әл-ауқатын арттыру болып табылады. Осы стратегиялық бағыттардың тоғысқан жері ретінде Түркістан облысы, Шардара ауданында бой көтеріп жатқан «Казкрахмал» жүгеріні терең өңдеу зауытын атауға болады.
Индустрияландырудың жаңа белесі және инвестициялық ахуал
Түркістан облысы бүгінде инвестиция тарту бойынша республикада көш бастап тұр. Облыс әкімі Нұралхан Көшеровтің тікелей бақылауымен өңірде инвесторлар үшін «бір терезе» қағидаты енгізіліп, әкімшілік кедергілер барынша азайтылды. Бұл өз кезегінде «Казкрахмал» секілді алып жобалардың сәтті іске асуына жол ашты.
Шардара ауданының индустриалды аймағында орналасқан бұл кәсіпорын — тек облыс емес, бүкіл Орталық Азия өңіріндегі жүгеріні терең өңдеу саласындағы ең ірі нысан болмақ. Жобаның жалпы құны 35 миллиард теңгені құрайды. Мұндай ауқымды инвестиция өңірдің экономикалық белсенділігін арттырып, халықаралық аренадағы тартымдылығын нығайта түседі.
Терең өңдеу: Шикізаттан дайын өнімге дейін
Заманауи экономиканың басты талабы — өнімді шикізат күйінде сатпай, оны терең өңдеп, қосылған құны жоғары дайын тауар шығару. «Казкрахмал» зауыты дәл осы принципті ұстанады. Кәсіпорын толық қуатына көшкенде жылына 150 мың тонна (перспективада 300 мың тоннаға дейін) жүгеріні өңдеуге қауқарлы болады.
- Зауыт өндірістік желісінде 20-дан астам (болашақта 26 түрлі) өнім шығарылады:
- Азық-түлік саласы үшін: Крахмал, сірне, тағамдық глюкоза, мальтоза сиропы, жүгері майы;
- Фармацевтика және өнеркәсіп үшін: Арнайы модификацияланған крахмал түрлері;
- Ауыл шаруашылығы үшін: Глютен, кебек және жоғары калориялы түйіршіктелген құрамажемдер.
Өндіріс процесінің 80 пайызы автоматтандырылған, бұл адам факторының қателігін азайтып, өнімнің әлемдік стандарттарға сай болуын қамтамасыз етеді. Ең бастысы, мұнда тек генетикалық түрлендірілмеген (ГМО-сыз) өнімдер пайдаланылады, бұл Еуропа мен Азия нарығындағы сұранысты еселейді.
Өңірлік даму және инфрақұрылымды жаңғырту
«Әділетті Қазақстан» реформасының маңызды бағыты — өңірлік теңсіздікті жою. Шардара ауданында зауыттың салынуы айналасындағы инфрақұрылымның дамуына үлкен серпін берді.
- Инженерлік желілер: Зауытқа қажетті электр желілері, су құбырлары мен газ магистральдары тартылып, бұл желілердің игілігін кейіннен жақын маңдағы елді мекендер мен басқа да шағын бизнес нысандары көретін болады.
- Логистика: Өнімді экспортқа шығару үшін жол қатынастары жақсарып, ауданның көлік-логистикалық әлеуеті артты.
- Ауыл шаруашылығын әртараптандыру: Шардара, Жетісай және Мақтаарал аудандарында жүгері егіс алқаптарын ұлғайту бойынша кешенді жұмыс басталды. Бұл диқандар үшін кепілді өткізу нарығын қалыптастырып, ауыл шаруашылығының тиімділігін арттырады.
Әлеуметтік саясат және халықтың әл-ауқаты
Кез келген реформаның түпкі мақсаты — адам. «Казкрахмал» зауытының іске қосылуы Түркістан облысының тұрғындары үшін жүздеген жаңа жұмыс орнын ашады.
- Жұмыспен қамту: Кәсіпорынға жергілікті жастар мен мамандар тартылып, олардың заманауи технологиялармен жұмыс істеу дағдылары қалыптасады.
- Мамандарды оқыту: Кәсіпорын базасында халықаралық сарапшылардың қатысуымен жергілікті кадрларды қайта даярлау бағдарламалары іске асырылады.
- Салықтық түсімдер: Ірі кәсіпорыннан бюджетке түсетін салықтар ауданның әлеуметтік нысандарын (мектептер, ауруханалар, спорт алаңдары) жөндеуге және жаңаларын салуға бағытталады.
«Казкрахмал» жобасы — бұл тек қабырғасы қаланған ғимарат емес, бұл — Әділетті Қазақстанның экономикалық бейнесі. Шикізаттан дайын өнімге, жұмыссыздықтан тұрақты табысқа, ескі технологиядан инновацияға көшудің айқын мысалы. Түркістан облысының бұл қадамы еліміздің экспорттық қуатын арттырып, халықтың әл-ауқатын көтеруге қызмет ететін болады.
Зауыттың толық іске қосылуы өңір экономикасына жаңа дем беріп, Шардараны индустриялық орталықтардың біріне айналдыратыны сөзсіз.