«Әділетті Қазақстан» тұжырымдамасы аясында елімізде жүргізіліп жатқан ауқымды саяси және экономикалық реформалар өңірлердің тыныс-тіршілігіне жаңа серпін берді. Бұл үрдістің айқын көрінісін еліміздегі демографиялық және аграрлық әлеуеті ең жоғары аймақ – Түркістан облысының мысалынан анық көруге болады. Бүгінде өңірдің даму динамикасы құрғақ уәде емес, нақты сандар мен ресми статистикалық көрсеткіштер арқылы дәлелденіп отыр. Ұлттық статистика бюросының соңғы деректері облыстың кешенді трансформациялану кезеңінде екенін айқындайды.
Демографиялық әлеует: Адами капитал – басты байлық
2026 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша Түркістан облысының халық саны 2 146,7 мың адамға жетті. Бұл – еліміздегі ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Өңірдің өзіндік ерекшелігі сол, халықтың басым бөлігі, яғни 74,6%-ы ауылдық жерлерде тұрады. Қала халқының үлесі 25,4%-ды құрап отыр.
Мұндай демографиялық құрылым мемлекет тарапынан ауылдық аумақтарды дамытуға бағытталған реформалардың өміршеңдігін талап етеді. Атап айтқанда, «Ауыл аманаты», «Ауыл – ел бесігі» сияқты жобалардың Түркістан облысында сәтті жүзеге асырылуы – осы миллиондаған ауыл тұрғынының өмір сүру сапасын жақсартуға тікелей әсер етуде. 2026 жылдың алғашқы екі айындағы табиғи өсімнің 5 444 адамды құрауы өңірдің «демографиялық драйвер» мәртебесін тағы да растай түсті.
Экономикалық өсім: ЖӨӨ және өнеркәсіп серпіні
Экономикалық индикаторлар Түркістан облысының тек аграрлық емес, индустриялық аймаққа айналып келе жатқанын көрсетеді. 2025 жылдың 9 айының қорытындысы бойынша облыстың жалпы өңірлік өнімі (ЖӨӨ) 3,58 трлн теңгеге жетті. Ең маңыздысы – номиналды өсім емес, нақты өсімнің 10,1%-ды құрауы. Бұл – республикалық деңгейдегі өте жоғары көрсеткіш.
Өнеркәсіп саласындағы жетістіктер де көңіл қуантады. 2026 жылдың бірінші тоқсанында өнеркәсіп өнімінің көлемі 412,1 млрд теңгеге жетіп, өткен жылмен салыстырғанда 21,9%-ға бір-ақ секірді. Бұл өсімнің артында өңірдегі өңдеу өнеркәсібінің дамуы, жаңа зауыттар мен цехтардың іске қосылуы және инвестициялық тартымдылықтың артуы тұр. Әсіресе, еркін экономикалық аймақтар мен индустриялдық аймақтардың жұмысы нақты жемісін бере бастады.
Кәсіпкерлік: Шағын және орта бизнестің жаңа тынысы
«Әділетті Қазақстан» құру жолында орта таптың үлесін арттыру – басым бағыт. Түркістан облысында кәсіпкерлік белсенділік жылдан-жылға өсіп келеді. 2026 жылғы 1 сәуірдегі мәліметке сүйенсек, облыста тіркелген заңды тұлғалардың саны 19 745 бірлікті құрап, бір жылда 3,8%-ға артқан.
Бизнестің нақты жұмыс істеу қабілеті де жақсарған: жұмыс істеп тұрған шағын және орта бизнес субъектілерінің саны 15 914 бірлікке жетіп, 5%-дық өсім көрсетті. Бұл көрсеткіштер өңірде бизнес жүргізуге қолайлы климат қалыптасқанын, әкімшілік кедергілердің азайғанын және мемлекеттік гранттар мен жеңілдетілген несиелердің тиімді бөлініп жатқанын аңғартады. Кәсіпкерлік – өңірдегі жұмыссыздық мәселесін шешудің негізгі құралына айналды.
Еңбек нарығы және халықтың әл-ауқаты
Халықтың әлеуметтік жағдайы кез келген реформаның басты индикаторы болып табылады. 2025 жылдың IV тоқсанында жұмыссыздық деңгейі 4,6% шамасында тұрақталды. Бұл – облыс халқының тығыздығы мен еңбек ресурстарының көптігін ескергенде, өте оңтайлы көрсеткіш. Тіркелген жұмыссыздар саны 38 мыңнан асса да, мемлекеттік бағдарламалар арқылы оларды қайта оқыту және қоғамдық жұмыстарға тарту белсенді жүруде.
Табыс деңгейіне келетін болсақ, оң тенденция байқалады:
- Орташа айлық жалақы: 2025 жылдың соңында 324 229 теңгені құрап, бір жылда 6,5%-ға өсті.
- Жан басына шаққандағы табыс: Орташа ақшалай табыс 134 176 теңгеге жетіп, 10,5%-дық өсімді көрсетті.
Әрине, инфляциялық процестерді ескергенде, бұл сандар халықтың сатып алу қабілетін арттыру үшін әлі де жүйелі жұмыстарды қажет ететінін білдіреді. Дегенмен, табыстың өсу қарқынының сақталуы – экономикалық тұрақтылықтың белгісі.
Түркістан облысындағы бүгінгі статистикалық мән-жайлар аймақтың кешенді даму жолына түскенін айқын дәлелдейді. Халық санының табиғи өсімі, экономикалық көрсеткіштердің екі таңбалы санмен өсуі, кәсіпкерлік саласындағы серпіліс – осының бәрі Президент реформаларының жергілікті жердегі нақты жемісі.
Әділетті Қазақстанды құру – бұл тек саяси ұран емес, бұл Түркістанның әрбір ауылындағы жаңадан ашылған мектеп, салынған жол, іске қосылған кәсіпорын және әр отбасының табысының артуы. Облыс басшылығы мен жергілікті атқарушы органдардың алдында ендігі кезекте осы қарқынды сақтап қана қоймай, өңірдің шикізаттық емес секторын одан әрі дамыту және адами капиталдың сапасын арттыру міндеті тұр. Түркістан облысы – бүгінде Қазақстанның оңтүстік қақпасы ғана емес, нақты экономикалық реформалардың полигоны мен жетістіктер аймағына айналды.