Алматыдағы Өңірлік коммуникациялар қызметінің алаңында әл-Фараби атындағы ҚазҰУ заңгерлері алдағы 15 наурызға жоспарланған республикалық референдумға орай жаңа оқу құралын көпшілікке ұсынды. Бұл басылым Ата заңға енгізілетін ауқымды өзгерістерді халыққа қарапайым әрі қолжетімді тілде түсіндіруге бағытталған.
Ғылыми сараптама және авторлық ұжым
Жобаны университет ректоры, профессор Жансейіт Түймебаев бастаған ғалымдар тобы әзірледі. Құрамында 28 профессор-оқытушы бар авторлық ұжым қолданыстағы заң нормалары мен ұсынылып отырған түзетулерді егжей-тегжейлі салыстырып, олардың құқықтық және әлеуметтік салдарына болжам жасаған.
Жаңа Конституция: Басты жаңалықтар мен құндылықтар
Жиын барысында Конституциялық комиссияның мүшесі, бірінші проректор Еркін Дүйсенов құжаттың преамбуласы мен ішкі мазмұнындағы түбегейлі өзгерістерге тоқталды:
-
Тарихи сабақтастық: Конституцияның кіріспе бөлімінде Ұлы Даланың мыңжылдық тарихы мен мемлекеттің мызғымастығына басымдық берілген.
-
Терминологиялық өзгеріс: Бірінші бөлімнің атауы «Жалпы ережелерден» «Конституциялық құрылыстың негіздері» деп өзгертілді. Бұл мемлекеттік құрылымның мәнін тереңірек ашады.
-
Адам құқықтары: Жеке өмірге қол сұқпаушылық, дербес деректерді қорғау және еңбек ету құқығы конституциялық деңгейде бекітілген.
-
Институционалдық реформа: Бір палаталы Парламент – Құрылтайды енгізу, вице-президент институтын құру және Қазақстан Халық кеңесін қалыптастыру көзделуде.
Сын-қатерлерге жауап
Заң факультетінің деканы Уалихан Ахатовтың айтуынша, Конституцияны жаңарту қажеттілігі цифрландыру, экологиялық мәселелер және жаһандық саяси өзгерістерден туындап отыр. Жаңа жоба 11 бөлім мен 96 баптан тұрады. Ондағы басты бағдар – мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы халық екенін бекіту және адами капиталды дамытуды стратегиялық мақсатқа айналдыру.
«Біз жаңа, әділетті Қазақстан құрып жатырмыз. Жаңа Конституция жобасы осы мақсатқа жетудің құқықтық іргетасы болмақ», – деп түйіндеді Еркін Дүйсенов.
Айта кетейік, жобаны әзірлеу кезінде он мыңнан астам азаматтың ұсыныстары ескерілген.