Астанада аутизм спектрінің бұзылыстары (АСБ) бар балалардың ата-аналарына, сарапшылар мен мамандарға арналған дәстүрлі Autism Talks-2026 форумы өтті. Дүниежүзілік аутизм туралы ақпарат тарату күніне орайластырылған шараға 500-ден астам адам қатысып, инклюзия саласындағы түйткілді мәселелерді ашық форматта ортаға салды.
Жиынды «Bolashak Charity» қоры «AMANAT» партиясының қолдауымен төртінші жыл қатарынан ұйымдастырып отыр. Партияның Атқарушы хатшысы Дәулет Кәрібек өз сөзінде инклюзияның қағаз жүзінде емес, нақты іспен жүзеге асып жатқанын атап өтті:
-
Партияның сайлауалды бағдарламасы аясында АСБ бар балаларға арналған 13 ерте араласу орталығы ашылды.
-
«Қамқорлық» бастамасымен аудандық деңгейде 6 оңалту орталығы іске қосылды.
-
Мақсат — әрбір баланың әлеуетін ашуға тең мүмкіндік жасау.
Биыл спикер болуға 100-ге жуық өтінім түсіп, оның ішінен ең өзекті 10 оқиға іріктелді. Спикерлер — ерекше бала тәрбиелеп отырған ата-аналар мен тәжірибелі практиктер:
-
Диагнозды қабылдау: «Ерекше ата-ана» рөлін түсіну және эмоционалдық тұрақтылықты сақтау.
-
Даму мен дербестік: Жасөспірімдердің қоғамға бейімделуі мен өз бетінше өмір сүру дағдылары.
-
Бейімделген спорт: Менталдық ерекшеліктері бар балаларға арналған физикалық белсенділік жобалары.
-
Мінез-құлықпен жұмыс: Мектепте және үйде қолданылатын тиімді әдістемелер.
«Bolashak Charity» Қамқоршылық кеңесінің төрайымы Динара Гаплан қордың 10 жылдық тәжірибесіне сүйене отырып, жаңа әдістемелік құралды таныстырды. Бұл — білім беру ұйымдарына қолданбалы мінез-құлық талдауын (ABA) енгізу бойынша нұсқаулық. Ол мұғалімдер мен ата-аналар үшін күнделікті жұмыста таптырмас көмекші болмақ.
Заңгер және құқық қорғаушы Айгүл Шакибаева саладағы басты мәселе — қызметтердің жоқтығында емес, олардың жүйесіздігінде екенін айтты. Мүгедектігі рәсімделмеген, бірақ қолдауды қажет ететін балалардың құқықтарын қорғау және мемлекеттік көмек тетіктерін біріздендіру — күн тәртібіндегі басты міндет.
Статистикалық мәліметтер (2026 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша):
-
Қазақстанда: АСБ диагнозымен 18 153 адам тіркелген (оның 97,5%-ы — балалар).
-
Астанада: Тіркелгендер саны — 4 368 адам (оның 4 232-сі — балалар).
-
Әлемде: Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының дерегінше, әрбір 100 баланың бірінде аутизм кездеседі.
Autism Talks — бұл тек конференция емес, бұл — жеке оқиғаларға, практикалық кейстерге және өзара қолдауға негізделген ашық диалог алаңы. Шара аясында ерекше жасөспірімдер дайындаған бұйымдар жәрмеңкесі де ұйымдастырылды.