Қазақстанда ерекше білім беруді қажет ететін балаларға кәсіби қолдау көрсету мәселесі мемлекеттік деңгейдегі басымдыққа айналды. Оқу-ағарту министрлігінің соңғы деректеріне сүйенсек, қазіргі таңда мүмкіндігі шектеулі балалардың 90%-ы психологиялық-педагогикалық көмекпен қамтылған. Алайда, бұл саладағы кадр тапшылығы әлі де өзекті күйінде қалып отыр.
Инфрақұрылым бар, бірақ маман жетіспейді
Бүгінде республика бойынша ерекше балаларға арналған мамандандырылған желі қарқынды дамып келеді. Оның ішінде:
- 238 психологиялық-педагогикалық түзету кабинеті;
- 12 аутизм орталығы;
- 14 оңалту орталығы жұмыс істейді.
Білім беру мекемелерінде 11 мыңнан астам арнайы педагог еңбек етіп жатқанымен, жүйеге тағы 2,3 мың маман қажет. Дегенмен, оң динамика бар: 2024 жылы бұл көрсеткіш 3,5 мыңды құраған болатын. Бір жыл ішінде тапшылықты 1,2 мыңға азайту мүмкін болды.
Гранттар саны еселеп артуда
Кадр мәселесін шешудің басты тетігі — мемлекеттік тапсырысты ұлғайту. Қазіргі таңда еліміздің 17 жоғары оқу орны арнайы педагогтарды даярлаумен айналысады. Мемлекет тарапынан бөлінетін гранттар саны жыл сайын өсіп келеді:
- 2024 жылы — 656 грант;
- 2025 жылы — 819 грант бөлінді.
Жаңа реформа: Педагогтарды қайта даярлау
Министрлік тек жаңа мамандарды күтіп отырмай, қолданыстағы кадрлық ресурсты тиімді пайдалануды көздеп отыр. Қазіргі уақытта заңнамаға маңызды норма енгізу қарастырылуда. Ол бойынша келесі мамандық иелері:
- Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту мамандары;
- Бастауыш сынып мұғалімдері;
- Педагог-психологтар.
Енді осы бағытта білімі бар мамандарды «Арнайы педагогика» бағытына қайта даярлау нормасын енгізуді көздеп отыр.
Болашаққа көзқарас: 2030 жылға дейінгі жоспар
Кадрлармен қамтамасыз ету және инклюзивті орта қалыптастыру жұмыстары бірнеше стратегиялық құжаттарда бекітілген:
- 2023-2029 жылдарға арналған білім беруді дамыту тұжырымдамасы;
- 2025-2030 жылдарға арналған инклюзивті саясат;
- 2026-2030 жылдарға арналған «Қазақстан балалары» бағдарламасы.
Бұл кешенді шаралар еліміздегі әрбір баланың жеке қажеттілігіне қарамастан, сапалы білім мен білікті маманның көмегіне қол жеткізуін қамтамасыз етуге бағытталған.