Қазақстан Үкіметі Мемлекет басшысының тапсырмасымен көмір генерациясын дамытудың жаңа кезеңіне көшті. Ескірген стансалардың орнын жоғары тиімді заманауи блоктар басып, елдің энергетикалық қауіпсіздігі нығайтылмақ.
V Ұлттық құрылтайда Қасым-Жомарт Тоқаев Үкімет пен «Самұрық-Қазына» қорының жұмысын сынға алып, көмір өндірісіне Ұлттық жоба мәртебесін беруді бұйырды. Президенттің айтуынша, қазіргі 123,1 млрд кВт/сағ өндіріс көлемі елдің даму жоспарлары үшін жеткіліксіз.
«Көмір – біздің стратегиялық активіміз. Оның зиянын жоятын заманауи технологияны қолданып, әлеуетін толық пайдалану керек», — деді Мемлекет басшысы.
7,6 ГВт жаңа қуат: Қай қалаларда ЖЭО салынады?
Энергетика министрлігі әзірлеп жатқан жоба аясында шамамен 7,6 ГВт жаңа қуат көздерін іске қосу жоспарланған. Басты назар келесі қалаларға аударылады:
-
Көкшетау, Семей және Өскемен: Жаңа жылу электр орталықтарының құрылысы тездетіледі.
-
Курчатов пен Екібастұз: Ірі электр стансалары салынады.
Бұл нысандар түтін газдарын сүзудің озық жүйелерімен және көмірқышқыл газын ұстау технологияларымен жабдықталып, «таза көмір» стандартына сай жұмыс істейтін болады.
Ресурс қоры: 300 жылға жететін отын
Қазақстан көмір қоры бойынша әлемдік ТОП-10 елдің қатарында. Расталған 33,6 млрд тонна энергетикалық көмір қоры елді алдағы 3 ғасыр бойы энергиямен қамтуға қауқарлы. Сондықтан 2060 жылға қарай көміртегі бейтараптығына қол жеткізу жолында көмір генерациясын экологиялық форматта дамыту — ең тиімді шешім.
Өндіріс көлемі және 360 миллиард теңге инвестиция
Жаңа стансаларды шикізатпен қамтамасыз ету үшін көмір өндіру қарқыны артады:
-
«Богатырь Көмір»: Инвестициялық бағдарлама көлемі 360 млрд теңгені құрайды. Өндіріс 2024 жылғы 42,7 млн тоннадан 2032 жылға қарай 56,5 млн тоннаға дейін өседі.
-
«Қаражыра» разрезі: 2029 жылға қарай өндіріс көлемін 73%-ға арттырып, жылына 14,2 млн тоннаға жеткізуді көздеп отыр. Бұл Шығыс Қазақстан мен Абай облысының жаңа ЖЭО-ларын отынмен толық қамтиды.
Сарапшы пікірі: Тұрақтылық пен жұмыс орындары
Кәсіподақтар федерациясының төрағасы Сатыбалды Дәулеталин бұл жобаның әлеуметтік маңызына тоқталды:
«Сенімді энергиясыз цифрлық экономика да, өмір сүру сапасы да болмайды. Көмірді ақылмен пайдалану — бұл өңірлердің болашағы мен мыңдаған жұмыс орындарының кепілі».